EEN OUDE WAARHEID

29 november 2010

Paard van opa

In zijn algemeenheid vind ik dat de waarheid met respect bejegend dient te worden en zeker geen geweld mag worden aangedaan. Dat geldt in elk geval voor journalisten. Mooi-weer-schrijvers en columnisten, zoals ikzelf, kunnen wat ruimhartiger met dat principe omgaan. Bij een diepgaande reportage over het koninklijk huis, bijvoorbeeld, zullen wij niet snel melden dat Hare Majesteit tijdens het interview opeens hoognodig moest plassen. Terwijl dat de beste kan overkomen. Wij kleuren in en leuken op. Dat is iets anders, voor de goede orde, dan oprekken. Een leuk versierde waarheid is nog geen leugen. Als je over veel fantasie beschikt, zoals ik, wil dat nog niet zeggen dat je een fantast bent.

Dat mijn zussen soms net doen alsof ze een smakelijk opgedist verhaal uit onze jeugd voor het eerst horen, terwijl ze er zelf bij waren toen het gebeurde, zegt dan ook alleen iets over hun geheugen. Aan de andere kant kent iedereen het verjaardagsspelletje van de doorgefluisterde zin. Je fluister iets in het oor van je buurman, die geeft dat door aan zijn of haar buurman en zo gaat je zin een hele kring rond. Totdat hij weer bij je terugkomt en dan vaak danig veranderd is. Hetzelfde overkomt verhalen die lang onderweg zijn en vaak verteld worden. Dat zou misschien ook gebeurd kunnen zijn met het verhaal dat ik vaak en graag vertel over mijn opa en mij.

Ik kwam er op toen ik onderweg was naar een bruiloft diep in Friesland. In Jellum, als u het precies wilt weten. Plotseling klonk er een stem uit een ver verleden in het dialect van mijn jeugd in de andere kant van het land. Via de handsfree set van mijn telefoon over de luidsprekers van de autoradio. Dat komt vervreemdend binnen, kan ik u verzekeren, als je al ruim een half uur de namen van schilderachtige Friese gehuchten van de wegwijzers leest. Ik hoor dat dialect niet meer zo vaak en het is dan ook wat roestig geworden. Oud-landgenoten die me horen, schakelen dan ook meestal snel over op het Nederlands, maar deze man en ik bleven in het dialect omdat het onderwerp waarover we spraken erom vroeg. We hadden het namelijk over een stukje land dat mijn zussen en ik geërfd hebben van mijn opa, via mijn vader. Hij wilde het kopen en ik wilde wel verkopen. Om de prijs te drukken begon hij over het moeilijk begaanbare pad ernaar toe. En midden op het Friese platteland was ik ineens weer in mijn jeugd, in korte broek. Ik zag mijn opa met paard en wagen op die landweg, waar de boer aan de telefoon met zijn moderne trekker niet uit de voeten kon.

Op dat paard, zo’n dikke Belgische knol, reed ik vaak een stukje mee, als ik mijn verhaal over mijn opa mag geloven. Opa was een strenge ouderwetse patriarch, vertelt de overlevering, maar ik was graag bij hem op de boerderij, want ik was zijn favoriete kleinzoon. Dat kan best waar zijn. Mijn moeder had maar liefst negen favoriete kleinkinderen, dus waarom zou mijn opa er dan geen veertig gehad kunnen hebben. Opa’s en oma’s kunnen dat.

Als hij later dood zou zijn, zei opa altijd, gaat mijn verhaal verder, dan zou dat paard van mij zijn. Ik was viereneenhalf toen mij opa op 81-jarige leeftijd overleed. Mijn tientallen neven en ik waren natuurlijk wel bedroefd, maar stiekem verheugden we ons ook een beetje op het paard dat ons was toegezegd. Dat ging dus mooi niet door. Kon niet bij ons in de tuin van ons huis aan de Kerkstraat in ons dorp, zeiden mijn ouders. Dat had natuurlijk best gekund, maar dan hadden ze de moestuin en de kippenren moeten opofferen. Onze buren, mijn oom en tante, hielden nota bene een varken aan huis.

Vragen zijn er genoeg. Wat moest mijn opa, die allang niet meer boerde, op zijn oude dag nog met een paard in het weitje achter zijn oude boerderij? Misschien deed het paard nog dienst op de watermolen van mijn oom die naast de boerderij lag.? En hoe vaak zal mijn voorzichtige moeder mij als peuter op zo’n enorm paard hebben laten rijden met een oude man als oppas?

Maar het verhaal van mijn opa en mij is me te dierbaar om die vragen te beantwoorden. Het gaat over mijn jeugd, mijn afkomst en de löss waaruit ik gebakken ben.

Ik weet eigenlijk niet of ik dat stukje land wel wil verkopen aan een boer die er niet eens kan komen met zijn trekker.

Tags: , ,

Comments are closed.

 

november 2010
M D W D V Z Z
« okt   dec »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930