HOMMELES

‘Och, schei uit,’ zegt onze zoon, ‘daar wil ik helemaal niks mee te maken hebben, met dat gezeik van jullie.’

Daar kijken wij nog wel van op in ons gezin, ja. Wij zijn bij ons thuis toch nog wel steeds een beetje van ‘potjandrie’ en ‘gunst’, als je ons tenminste officieel vraagt, maar blijkbaar klinken we in het echt af en toe een beetje anders. Al wisten we niet dat we zo grof in de bek waren als de jongen nu even nadoet. Want een jongetje van acht, nou ja, bijna negen, verzint dat soort formuleringen natuurlijk niet zelf. Maar er is blijkbaar een jongetje van, laten we zeggen, acht-en-een-half voor nodig om terug te laten horen hóe het klinkt.

En als je dan bovendien bedenkt dat wij bij ons thuis de neiging hebben om hard tegen elkaar te praten, omdat papa, zoals hij het zelf graag formuleert, een kortstondig hardrockverleden heeft en bijbehorende gehoorbeschadiging, is het maar goed dat we in een vrijstaand huis wonen. Het klinkt soms als hommeles.

Maar zo bedoelen we het meestal helemaal niet. De eerlijkheid gebiedt overigens te zeggen: soms ook wel. Maar meestal willen we het alleen nog maar één keer uitleggen. En wel de laatste keer. Want we hebben dat al een keer eerder gevraagd, al een páár keer. Er moeten nu dingen veranderen in dit gezin, want anders volgen er maatregelen.

Het probleem is dat we allemaal weten dat die maatregelen eigenlijk nooit volgen. Want straffen is in dit gezin een onderontwikkeld gebied. Hoe straf je elkaar zonder dat je zelf ook gestraft wordt, vragen wij ons af. Wij praten daar veel over, maar lossen het niet op. Je moet regels opstellen, weten we, en dat doen we dan ook natuurlijk. Maar als het tijd wordt om die regels na te leven, en zo niet, om maatregelen te treffen, verheffen wij nog steeds nu en dan de stem. Helemaal verkeerd, maar het werkt wel. ‘Luid’ heeft onmiskenbaar sneller effect dan ‘duidelijk’ en ‘luid en duidelijk’ doen het natuurlijk nog wat beter. Dan grijp je als ouder toch automatisch naar het meest effectieve instrument, hoe goed je zelf ook bent opgevoed en hoe zeer je het je ook anders had voorgenomen.

Veel liever hadden wij natuurlijk een beschaafd en harmonieus gezin, waar redelijkheid en kalmte te allen tijde regeren. Waar onze dochter haar kleine broertje nooit ‘sukkel’ noemt als hij eens iets niet meteen begrijpt, zodat je haar daarover ook niet tot de orde hoeft te roepen. Waar tennisschoenen, onderbroeken, voetballen en fietsen gewoon vanzelf worden opgeruimd, zonder bevel van hogerhand. Waar ook eens uit eigen beweging wordt gestofzuigd. Waar de pindakaas wordt doorgegeven met een helemaal gestrekte arm, zodat je zus er ook bijkan zonder dat ze zich helemaal over tafel moet uitrekken, waardoor weer een glas omvalt.

We hebben gehoord dat er gezinnen zijn waar het zo kan; bij ons lukt dat alleen als we weer eens lekker gemopperd en hard gepraat hebben.